Miedź w stawie ogrodowym Przekleństwo czy dobrodziejstwo?

Miedź to element śladowy i jako taki stanowi ważny element odżywiania wielu organizmów żywych. Konieczna jest między innymi do wytwarzania różnych istotnych dla życia enzymów. Jednak jak wskazuje samo określenie »element śladowy«, miedź zdrowa jest tylko w niewielkich ilościach. W większych stężeniach natomiast szkodzi wielu organizmom żywym funkcjonującym w stawie.

Zdrowe stężenie miedzi może zostać szybko przekroczone pod wpływem oddziaływania miedzianych przewodów lub nawozów. W szczególności w przypadku miękkiej wody już przy stężeniu 0,03 mg/l wrażliwe organizmy żywe doznają uszczerbku. Jeśli do dyspozycji mamy tylko wodę przeznaczoną do napełniania stawu, która zawiera miedź, wówczas zaleca się zastosowanie wkładów filtracyjnych Phosless. Wiążą one mianowicie nie tylko substancję odżywczą alg w postaci fosforanu, lecz również metale ciężkie jak miedź, ołów lub cynk. Dzięki regularnej wymianie granulatu filtracyjnego można wtedy ostatecznie pozbyć się z obiegu wody tych szkodliwych substancji.

Miedź określana jest często jako szczególnie niebezpieczna, ponieważ jako pierwiastek, który nie ulega dalszemu rozpadowi, nie może ulec dalszemu rozkładowi, lecz gromadzi się długofalowo w osadzie. W wyniku występowania niskich wartości pH oraz niewielkiej twardości wody w osadzie związana miedź szybko może zostać uwolniona, a w najgorszym przypadku może spowodować nagłe wymarcie ryb. Zastosowanie środków do pielęgnacji stawu, zawierających miedź jest właśnie ze względu na wspomniane właściwości bardzo kontrowersyjne. Ponadto, aby uzyskać pożądany efekt nieuchronne jest przekroczenie stężenia krytycznego bazujących na miedzi algicydów.

Następujące wartości opisują toksyczne oddziaływanie miedzi na organizmy wodne i pochodzą z podręcznika Aquarienwasser [woda akwariowa] autorstwa Hanns-J. Krause (6. wydanie; 2007):

[…]Uszczerbku dla organizmów żywych należy spodziewać się od
0,03 mg/l w przypadku alg, w szczególności sinic i bakterii (bakterie filtracyjne!)
0,08 mg/l w przypadku wyższych roślin wodnych
0,10 mg/l w przypadku ryb

To wyjaśnia, że granica krytyczna dla alg znajduje się w tym samym zakresie stężenia, co pożytecznych mikroorganizmów. Według Krause same ryby znajdują się w sytuacji zagrożenia w wyniku niemożliwego do przewidzenia uwolnienia miedzi, poprzez wahania wartości pH oraz twardości wody. Jeśli przeprowadzana zostanie kuracja z zastosowaniem algicydów zawierających miedź, wówczas istnieje niebezpieczeństwo uszczerbku dla wrażliwego życia biologicznego. W ten sposób nie można zapewnić rozkładu substancji szkodliwych, a może dojść do zatrucia ryb amonem lub azotynem.

Firma OASE czuje się zobowiązana w stosunku do natury i rezygnuje w związku z tym ze względu na kontrowersyjne skutki uboczne z zastosowania dodatków miedzi we wszystkich produktach do pielęgnacji wody. Oczywiście asortyment nie zawiera również żadnych urządzeń, które mogą uwalniać do wody stawowej jony miedzi.