Biologiczne podstawy wprowadzenie

W naturalnych, zdrowych zbiornikach wodnych istnieje stabilna biologiczna równowaga. Różne rośliny, małe organizmy, ryby i mikroorganizmy są od siebie zależne w ramach tak zwanej sieci pokarmowej. Każda zewnętrzna interwencja dotycząca poszczególnych ogniw wspólnoty ma nieuchronny wpływ na wszystkie organizmy żywe tego ekosystemu. Naturalny ekosystem jest w stanie w określonych granicach odeprzeć zakłócenia. Sztuczne ekosystemy, jak np. stawy ogrodowe z obsadą ryb, mogą zostać na długi okres pozbawione biologicznej równowagi już w wyniku oddziaływania niewielkich zakłóceń.

Większość problemów w stawie ogrodowym można odnieść do przenawożenia w wyniku zbyt dużej obsady ryb oraz karmienia ryb. Z powodu zbyt małej wielkości stawu nadmiar karmy oraz produkty wydalania ryb bez pomocy z zewnątrz nie mogą zostać rozłożone. Człowiek dokonał ingerencji w biologiczną równowagę poprzez sztuczne dostarczenie substancji odżywczych. Wynikający z tego stan przenawożenia, nazywany przez fachowców również eutrofizacją, prowadzi do kwitnienia alg, czego skutkiem jest trawiasto zielona woda, oraz zmąci wszelką radość właściciela stawu w dokładnym tego słowa znaczeniu.

Najpierw ma on negatywny wpływ na organizmy żywe w stawie. Algi produkują podczas swojego wzrostu w ciągu dnia tlen, który oddawany jest później do wody. W nocy również algi i rośliny zużywają tlen i wydalają do wody dwutlenek węgla. Po upływie kilku dni lub tygodni algi obumierają i opadają na dno. Po drodze oraz w obszarze dna są wykorzystywane przez małe organizmy żywe oraz mikroorganizmy (bakterie i grzyby) w przemianie materii. Organizmy te zatrzymują tylko niewielką część substancji odżywczych azot i fosforan (N i P) we własnej biomasie, pozostała część wydzielana jest do otaczającej je wody. Nadmiar fosforanu może zostać usunięty dzięki zastosowaniu wkładów Phosless firmy OASE. Całkowity proces rozkładu określany jest jako mineralizacja.

Mineralizacja wykorzystuje taką samą ilość tlenu, jaką wyprodukowały uprzednio algi. Zawartość tlenu w wodzie spada gwałtownie tak, że ryby i inne organizmy wodne ulegają uduszeniu. W tym momencie staw ogrodowy popada w taki stan, od którego nie jest w stanie uwolnić się samodzielnie.

Aby uniknąć niedoboru tlenu, stosuje się pompy przetłokowe lub fontannowe oraz instalacje filtracyjne w celu wzbogacenia wody w tlen. Dzięki przetłaczaniu wody stawy stojące przeobrażają się w "stojące zbiorniki, które płyną". Poprzez to w stojącej wodzie stawowej umożliwiona zostaje ciągła wymiana gazowa, a tym samym zwiększa się wyraźnie zdolność do samooczyszczania charakterystyczna dla zbiorników płynących. W dalszej części opisano dokładniej poszczególne czynniki, które wywołują i sterują procesami, oraz wyjaśniono sposób funkcjonowania nowoczesnych filtrów stawowych.

System